.jpg)
رئیس دانشگاه صنعتی امیر کبیر گفت: هوش مصنوعی و مدیریت داده در همه رشته‌های مهندسی کاربرد دارد.
دکتر عباس سروش رئیس دانشگاه صنعتی امیرکبیر، در شانزدهمین کنفرانس بین المللی فناوری اطلاعات با اشاره به گسترش سریع هوش مصنوعی در آموزش و پژوهش‌های دانشگاهی گفت: امروز مدیریت داده، داده‌کاوی و یادگیری ماشین به بخش جدایی‌ناپذیر همه رشته‌های مهندسی تبدیل شده و دانشگاه‌ها باید خود را برای این تحول بنیادین آماده کنند.
وی در آئین افتتاح کنفرانس تخصصی هوش مصنوعی و مدیریت داده که در دانشکده مهندسی برق این دانشگاه برگزار شد، با خوش‌آمدگویی به مهمانان خارج از دانشگاه، اساتید و پژوهشگران، ابراز امیدواری کرد که این رویداد علمی در روزهای سرد زمستان، فضایی گرم، علمی و ثمربخش برای تبادل نظر و تولید دانش فراهم کند.
وی با اشاره به برگزاری مراسم بزرگداشت یکی از اعضای فقید هیئت علمی دانشکده مهندسی برق، این مراسم را فرصتی برای تجدید خاطره و قدردانی از خدمات علمی اساتید دانست و افزود: چنین مناسبت‌هایی یادآور این نکته مهم است که تا زمانی که در کنار هم هستیم، باید بیش از پیش قدر ارتباطات انسانی و علمی را بدانیم.
رئیس دانشگاه صنعتی امیرکبیر با بیان اینکه خود از رشته مهندسی عمران و گرایش مهندسی ژئوتکنیک است و فعالیت تخصصی مستقیمی در حوزه هوش مصنوعی ندارد، تأکید کرد: حضور من در این کنفرانس بیش از هر چیز به عنوان مسئول دانشگاه و میزبان این رویداد علمی است و لازم می‌دانم از تلاش دانشکده‌های مهندسی برق، کامپیوتر و مدیریت، و سایر مجموعه‌های دخیل در برگزاری این کنفرانس تشکر کنم.
سروش با اشاره به تغییرات جدی در برنامه‌های آموزشی تحصیلات تکمیلی گفت: بررسی سرفصل‌های آموزشی نشان می‌دهد که طی دو تا سه سال اخیر، حتی در رشته‌هایی مانند مهندسی عمران، دروس مرتبط با مدیریت داده، داده‌کاوی، یادگیری ماشین و یادگیری عمیق به‌طور گسترده برای دانشجویان کارشناسی ارشد و دکتری تعریف شده است. این روند نشان‌دهنده نفوذ سریع هوش مصنوعی در تمامی دیسیپلین‌های مهندسی است.
وی این روند را نوعی «انقلاب شتابان» توصیف کرد و افزود: تحقیقات علمی امروز بیش از هر زمان دیگری مبتنی بر داده و تحلیل عملکرد است و بدون مدیریت صحیح داده‌ها، پیشرفت علمی و فناورانه امکان‌پذیر نخواهد بود.
رئیس دانشگاه صنعتی امیرکبیر با تأکید بر لزوم اجرای عملی این مفاهیم در ساختار دانشگاه تصریح کرد: ما در این دانشگاه ۱۸ دانشکده داریم و پیش از ارائه هر نسخه‌ای برای بیرون از دانشگاه، باید مدیریت داده و هوش مصنوعی را در داخل مجموعه خود به‌طور کامل پیاده‌سازی کنیم. این موضوع صرفاً به اساتید و دانشجویان محدود نمی‌شود و همه کارکنان دانشگاه، از بخش‌های اداری تا اجرایی، باید در سطحی مشخص با این مفاهیم آشنا شوند.
سروش در پایان با اشاره به ضرورت آموزش و فرهنگ‌سازی در کنار توسعه فناوری گفت: اگر آموزش عمومی و فرهنگ استفاده صحیح از داده و هوش مصنوعی به‌درستی انجام نشود، ممکن است با استفاده‌های جزیره‌ای و ناکارآمد مواجه شویم. امیدوارم برگزاری این کنفرانس‌ها به ایجاد یک جریان آموزشی فراگیر در دانشگاه‌ها و سایر نهادها منجر شود تا بتوانیم از فرصت‌های این تحول بزرگ به بهترین شکل استفاده کنیم.
رئیس دانشکده مهندسی برق دانشگاه صنعتی امیرکبیر مطرح کرد
امنیت سایبری؛ دغدغه مشترک همه رشته‌های مهندسی
رئیس دانشکده مهندسی برق دانشگاه صنعتی امیرکبیر با اشاره به اهمیت امنیت اطلاعات در عصر هوش مصنوعی گفت: هوش مصنوعی بر پایه حجم عظیمی از داده‌ها و اطلاعات، به‌ویژه داده‌های حاصل از حسگرها، فعالیت می‌کند و موضوع امنیت سایبری به یکی از اساسی‌ترین دغدغه‌های مهندسان آینده تبدیل شده است.
دکتر احد توکلی، رئیس دانشکده مهندسی برق دانشگاه صنعتی امیرکبیر در شانزدهمین کنفرانس بین‌المللی فناوری اطلاعات و دانش (IKT ۲۰۲۵) با تأکید بر اینکه هوش مصنوعی در حال شکل‌دهی به یک انقلاب علمی جدید است، گفت: کنفرانس‌ها و نشست‌های تخصصی علمی، مهم‌ترین بستر برای مواجهه آگاهانه دانشگاه و مهندسان آینده با تحولات ناشی از این انقلاب هستند.
وی بیان کرد: حضور استادان، پژوهشگران و همکاران دانشگاهی در کنار متخصصان بیرون از دانشگاه، فرصت ارزشمندی برای تبادل دانش و تجربه فراهم می‌کند و مایه خرسندی است که این جمع علمی در دانشکده مهندسی برق دانشگاه صنعتی امیرکبیر گرد هم آمده‌اند.
هوش مصنوعی؛ انقلاب نوین علم و فناوری
این مقام مسئول با اشاره به تحولات بزرگ تاریخ علم، اظهار کرد: در مسیر پیشرفت علم، چندین انقلاب اساسی رخ داده که شناخته‌شده‌ترین آن انقلاب صنعتی است، اما امروز تقریباً همه منابع معتبر علمی بر این باورند که انقلاب جدیدی در حال وقوع است و آن انقلاب هوش مصنوعی است که آثار آن به‌صورت جدی در تمامی حوزه‌ها نمایان شده است.
توکلی با بیان اینکه پرداختن به این تحول عظیم نیازمند فضاهای علمی هدفمند است، افزود: بهترین مکان برای بررسی عمیق این موضوع، نشست‌ها و کنفرانس‌های تخصصی مانند همین رویداد است و خوشبختانه در سرفصل نشست‌ها، مقالات و ارائه‌های این کنفرانس، به ابعاد مختلف هوش مصنوعی توجه شده است.
تغییر بنیادین انتظارات از مهندسان آینده
وی با اشاره به آینده آموزش مهندسی تصریح کرد: بررسی‌ها نشان می‌دهد انتظاری که از مهندسان آینده وجود دارد، به‌هیچ‌وجه مشابه انتظاراتی نیست که از نسل‌های پیشین مهندسان وجود داشت و حتی نوع طراحی‌هایی که امروز هوش مصنوعی انجام می‌دهد، نشان می‌دهد نظام آموزش مهندسی باید دستخوش تغییرات اساسی شود.
رئیس دانشکده مهندسی برق دانشگاه صنعتی امیرکبیر ادامه داد: مهم‌ترین نقش مهندسان آینده، نظارت و ارزیابی نتایج تولیدشده توسط هوش مصنوعی خواهد بود؛ چراکه هوش مصنوعی وحی منزل نیست و از سوی دیگر، فاقد درک، وجدان و ملاحظات اخلاقی مهندسی است و لزوماً این مسائل را در خروجی‌ها و تصمیم‌گیری‌های خود لحاظ نمی‌کند.
امنیت سایبری؛ دغدغه مشترک همه رشته‌های مهندسی
وی با اشاره به اهمیت امنیت اطلاعات در عصر هوش مصنوعی خاطرنشان کرد: هوش مصنوعی بر پایه حجم عظیمی از داده‌ها و اطلاعات، به‌ویژه داده‌های حاصل از حسگرها، فعالیت می‌کند و موضوع امنیت سایبری به یکی از اساسی‌ترین دغدغه‌های مهندسان آینده تبدیل شده است.
توکلی تصریح کرد: فارغ از اینکه در چه گرایش، رشته یا دانشکده‌ای فعالیت می‌کنیم، مسئله امنیت اطلاعاتی که قرار است منتقل شود و هوش مصنوعی بر روی آن پردازش انجام دهد، یک ضرورت انکارناپذیر است و خوشبختانه این موضوع نیز به‌عنوان یکی از محورهای اصلی در این کنفرانس مورد توجه قرار گرفته است.
سخنگوی دولت:
علم در موضوعاتی مانند ناترازی آب و برق و فشارهای جهانی راهگشاست
سخنگوی دولت با اشاره به ناترازی آب گفت: امروز در حوزه آب که یکی از ناترازی‌های جدی کشور است و ششمین سال خشکسالی را پشت سر گذاشته‌ایم، همچنان نگاه ما به دانشگاه‌هاست.
فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت، در شانزدهمین کنفرانس بین‌المللی فناوری اطلاعات و دانش (IKT ۲۰۲۵) که در دانشگاه صنعتی امیرکبیر برگزار شد، با تأکید بر ضرورت سیاست‌گذاری مبتنی بر علم و داده، اظهار کرد: آنچه در طول سال‌های گذشته کمک کرده کشور با وجود فشارهای متعدد پابرجا بماند، نگرشی بوده که به دانش و علم وجود داشته است و هرجا با خروجی نامطلوب مواجه شده‌ایم، ناشی از آن بوده که رفتارها مبتنی بر علم درست شکل نگرفته است.
سیاست‌گذاری علمی؛ مسیر کاشت آینده کشور
وی با بیان اینکه سال‌هاست در حوزه سیاست‌گذاری، تأکید بر سیاست‌گذاری مبتنی بر دانش، علم و در نگرش‌های جدیدتر مبتنی بر داده است، افزود: پیشرفت کشور در حوزه‌هایی مانند علوم همگرا، نتیجه سیاست‌گذاری درست بوده است. سیاست‌گذاری به ما نشان می‌دهد چه می‌کاریم؛ آیا درخت گردو می‌کاریم یا صرفاً حرف می‌زنیم.
دانشگاه‌ها، نهاد اصلی علم در نگاه دولت
این مقام مسئول با اشاره به جایگاه دانشگاه‌ها تصریح کرد: توجه به دانشگاه‌ها به‌عنوان نهاد اصلی تولید علم، یکی از موضوعات جدی دولت است. وقتی گفته می‌شود دولت دوم تشکیل می‌دهیم، من این موضوع را کاملاً جدی می‌گیرم و از آن خوشحالم، چراکه معتقدیم نگاه دکتر پزشکیان نیز مبتنی بر علم است و بدون نگاه علمی نمی‌توان مسائل کشور را حل کرد.
مهاجرانی با بیان اینکه کشور با مسائل متعدد، جدی و پیچیده‌ای مواجه است، اظهار کرد: همین پیچیدگی‌ها ما را ملزم می‌کند که با اتکا و ارتفاع علم حرکت کنیم. علم در موضوعاتی مانند ناترازی برق، ناترازی آب، مسائل بودجه‌ای و فشارهای جهانی راهگشاست و به ما می‌آموزد چگونه باید رفتار کنیم. رویکرد و تصمیم‌گیری مبتنی بر داده، امروز بیش از هر زمان دیگری به کمک ما می‌آید.
هوش مصنوعی و پیوند دیسیپلین‌های علمی
وی با اشاره به نقش هوش مصنوعی گفت: امروز موضوعاتی مانند هوش مصنوعی باعث شده نگاه ما از دیسیپلین‌های کاملاً مجزا عبور کند. بسیاری از رشته‌ها امروز به هم مرتبط هستند و رویکردهای بین‌رشته‌ای و فرارشته‌ای در همه دانشگاه‌های دنیا به رسمیت شناخته شده و در کشور ما نیز همین‌گونه است.
سخنگوی دولت با تشریح سیر تاریخی این حوزه بیان کرد: از دهه ۱۹۵۰ که داده‌پردازی وارد دانشگاه‌ها و سپس اقتصاد شد و از بدنه نظامی جدا شد، تا شکل‌گیری سیستم‌های پردازش، سیستم‌های اطلاعات مدیریت، سیستم‌های پشتیبان تصمیم، سیستم‌های دانش‌محور و اکسپرت سیستم‌ها، همه این‌ها امروز با کمک هوش مصنوعی تقویت شده‌اند و در همه حوزه‌ها قابل استفاده هستند.
وی افزود: باید تفاوت میان BI و AI به‌درستی درک شود، چراکه لغزش واژگانی در این حوزه رایج است. دانشگاه جای چنین خطاهایی نیست و ما نسبت به این موضوع وقوف داریم. تمیز دادن این مفاهیم و وارد کردن آن‌ها به سیستم‌های سیاست‌گذار و تصمیم‌ساز، موضوعی بسیار مهم است.
مهاجرانی با اشاره به اقدامات دولت گفت: ستاد هوش مصنوعی ذیل معاونت اول ریاست‌جمهوری مدت‌هاست به‌صورت جدی فعالیت می‌کند و با دبیری معاونت علمی ریاست‌جمهوری، تقسیم کار ملی در این حوزه انجام شده است. بر اساس تصمیم دولت، هر وزارتخانه باید یک دستیار هوش مصنوعی داشته باشد که طراحی آن به دانشگاه‌های دارای ظرفیت سپرده شده است.
سپردن پروژه‌های ملی به دانشگاه‌ها
وی ادامه داد: برای نمونه، طراحی دستیار هوش مصنوعی وزارت راه و شهرسازی به دانشگاه صنعتی امیرکبیر سپرده شده است، چراکه معتقدیم ظرفیت دانشی دانشگاه‌ها متعلق به کل کشور است و باید در حل مسائل نقش‌آفرین باشد.
بحران آب و نگاه دوباره به دانشگاه
سخنگوی دولت با اشاره به ناترازی آب گفت: امروز در حوزه آب که یکی از ناترازی‌های جدی کشور است و ششمین سال خشکسالی را پشت سر گذاشته‌ایم، همچنان نگاه ما به دانشگاه‌هاست. با وجود بارش‌های مقطعی شدید که در مدت کوتاه معادل بارش یک‌ساله رخ می‌دهد، به دلیل مشکلات در سیستم‌های جمع‌آوری آب‌های سطحی، امکان بهره‌برداری مناسب وجود ندارد و اینجاست که نقش علم و دانشگاه بیش از پیش اهمیت پیدا می‌کند.
سخنگوی دولت، با تأکید دوباره بر نقش دانشگاه‌ها در حل مسائل کشور، گفت: همچنان معتقدیم جایی که باید برای کشور راه‌حل تولید کند، دانشگاه‌ها هستند و یقین داریم راه‌حل‌ها باید توسط جوانان ما ساخته شود. این مسیر زمانی محقق می‌شود که دانشگاه‌ها در تماس مستقیم با نظام مسائل واقعی کشور قرار بگیرند.
دانشگاه؛ خاستگاه تولید راه‌حل‌های ملی
وی با بیان اینکه ارتباط دانشگاه با مسائل عینی کشور یک ضرورت است، افزود: ما آمادگی داریم مسائل کشور را با جامعه دانشگاهی و دانشجویی به اشتراک بگذاریم، پاسخ‌ها و راهکارهای آنان را بشنویم و پس از بررسی، از این ایده‌ها در فرآیند تصمیم‌سازی و اجرا استفاده کنیم.
مهاجرانی با اشاره به ماهیت فناوری‌ها تصریح کرد: همه فناوری‌ها ساخته دست انسان هستند و باید بسیار مراقب باشیم که در فرآیند توسعه آن‌ها، ارزش‌های انسانی و اخلاقی نادیده گرفته نشود. اگر مراقبت نکنیم، ممکن است انسان به‌تدریج به برده ابزارهایی تبدیل شود که خودش آن‌ها را ساخته است.
وی ادامه داد: بسیاری از ما، ناخواسته برده ماشین، خانه یا سایر ابزارهای زندگی شده‌ایم. این مسائل به دلیل جذابیت‌هایی است که دارند و می‌تواند منجر به لغزش‌های ذهنی شود؛ لغزش‌هایی که برای همه انسان‌ها ممکن است رخ دهد، هرچند جامعه دانشگاهی معمولاً از فرهیختگی لازم برای پرهیز از این دام‌ها برخوردار است.
سخنگوی دولت با اشاره به اهمیت خدمت ماندگار بیان کرد: انسان‌ها می‌روند، اما رد پای خدمت آن‌ها باقی می‌ماند. مهم این است که به گونه‌ای کار کنیم که آثار مثبت کارهایمان باقی بماند و منشأ اثر برای نسل‌های بعدی باشد.
مهاجرانی با هشدار نسبت به آسیب‌های فکری و فرهنگی گفت: باید مراقب باشیم در این دنیای پرتلاطم، آلودگی‌های فکری و ذهنی به زیبایی ذهن انسان آسیب نزند و بر سر ارزش‌های اصیل انسانی و کرامت‌های اخلاقی بایستیم، نه بر سر موضوعات صرفاً مادی.
وی در پایان با تأکید بر هویت ملی و ارزشی تصریح کرد: ما عاشق ایران، عاشق مردم و عاشق ارزش‌های انسانی مکتب اسلام هستیم و امیدوارم جای خداوند در دل تک‌تک ما برقرار باشد.
