.jpg)
دانشکده مهندسی صنایع و سیستمهای مدیریت این دانشگاه و انجمن اهدای عضو ایرانیان با امضای تفاهمنامهای پنجساله، همکاریهای مشترک خود را در حوزههای علمی، آموزشی، پژوهشی و اجرایی با هدف ارتقای نظام سلامت، توسعه پژوهشهای کاربردی و تربیت نیروی انسانی متخصص آغاز کردند.
به گزارش روابطعمومی دانشگاه صنعتی امیرکبیر،بر اساس این تفاهمنامه که توسط دکتر مسعود ماهوتچی، رئیس دانشکده مهندسی صنایع و سیستمهای مدیریت دانشگاه صنعتی امیرکبیر، و دکتر کتایون نجفیزاده، مدیرعامل انجمن اهدای عضو ایرانیان، منعقد شده است، دو طرف در چارچوب قوانین و مقررات، همکاریهای مشترکی را در حوزه سلامت و اهدای عضو دنبال خواهند کرد.
برای هماهنگی، پیگیری و نظارت بر اجرای مفاد این تفاهمنامه نیز دکتر هادی مصدق، مدیر گروه مهندسی سیستمها، به نمایندگی از دانشکده و دکتر امید قبادی، نایبرئیس هیئت مدیره انجمن اهدای عضو ایرانیان، به عنوان نمایندگان اجرایی معرفی شدند.
مطابق مفاد این تفاهمنامه، توسعه همکاریهای پایدار میان دانشگاه و انجمن، ارتقای کیفیت آموزش و پژوهش در گرایش سیستمهای سلامت از طریق تبادل دانش و تجربه، برگزاری دورههای آموزشی مشترک، تعریف پایاننامهها و طرحهای کاربردی و همچنین انطباق فعالیتهای دانشگاهی با نیازهای واقعی نظام سلامت از مهمترین اهداف این همکاری عنوان شده است.
همچنین فراهم سازی زمینه مشارکت اعضای هیئت علمی و دانشجویان در فعالیتهای میدانی، دورههای کارآموزی و طرحهای «کوآپ»، بازدیدهای علمی و اجرای پروژههای مشترک با هدف حل مسائل اجرایی، بهبود فرآیندها و ارتقای کیفیت خدمات مرتبط با سلامت و اهدای عضو از دیگر محورهای این تفاهمنامه است.
این تفاهمنامه در۶ ماده و دو نسخه، در تاریخ سوم مرداد ۱۴۰۵ به امضای طرفین رسید و مدت اعتبار آن پنج سال تعیین شده است. بر اساس مفاد این سند، تمدید همکاری نیز با توافق کتبی دو طرف امکانپذیر خواهد بود.
رئیس دانشکده مهندسی صنایع و سیستم های مدیریت دانشگاه صنعتی امیرکبیر:
مهندسان و پزشکان باید در کنار هم مسائل نظام سلامت را حل کنند
رئیس دانشکده مهندسی صنایع و سیستمهای مدیریت دانشگاه صنعتی امیرکبیر با تأکید بر ضرورت گسترش همکاری میان متخصصان علوم مهندسی و علوم پزشکی، اذعان داشت : ابزارهای مهندسی صنایع و همچنین فناوریهای نوین از جمله هوش مصنوعی میتوانند با کمترین مداخله مستقیم در فرآیند درمان که قاعدتا باید توسط پزشکان صورت گیرد، سرعت و دقت تشخیص را افزایش داده و موجب رضایت بیشتر مراجعه کنندگان به حوزه های درمانی و افزایش درامد زایی آن واحدها شوند. واحدها و حوزه هایی که متولی اهدای عضو هستند نیز قطعا از این ارتباط بهره برده و با مشارکت استادان و مهندسان خبره دانشگاهی تصمیم گیری های موثرتری را اتخاذ خواهند نمود.
به گزارش روابط عمومی دانشگاه صنعتی امیرکبیر، دکتر مسعود ماهوتچی در مراسم امضای تفاهمنامه همکاری میان دانشکده مهندسی صنایع و سیستمهای مدیریت این دانشگاه و انجمن اهدای عضو ایرانیان، با اشاره به ضرورت تعامل میان رشتههای مهندسی و پزشکی اظهار کرد: گاهی پزشکان تصور میکنند ورود مهندسان به حوزه سلامت به معنای مداخله مستقیم در فرآیند درمان است، در حالی که هدف مجموعه های مهندسی شامل دانشگاه ها و مراکز آموزش عالی، صرفا کمک به حل مسائل، بهبود فرآیندها و افزایش بهرهوری نظام سلامت است.
وی با بیان اینکه نگرشی جدید در دانشگاههای معتبر دنیا شکل گرفته است، افزود: امروز در برترین دانشگاههای جهان، متخصصان رشتههایی مانند مهندسی صنایع، مهندسی کامپیوتر، علوم داده و فنآوری اطلاعات، شیمی و سایر رشته های مهندسی در دانشکدهها، موسسات پزشکی و حتی بیمارستانها حضور دارند و پروژههای مشترک متعددی میان متخصصین این حوزه ها تعریف و اجرا گردیده است، اما در ایران همچنان فاصله قابل توجهی با این رویکرد وجود دارد.
دکتر ماهوتچی با ابراز امیدواری نسبت به نتایج این تفاهمنامه گفت: همکاری مشترک میان دانشکده مهندسی صنایع و سیستم های مدیریت و انجمن اهدای عضو ایرانیان میتواند آغازگر تجربههای موفقی باشد که به مرور حساسیتها را کاهش داده و زمینه توسعه همکاریهای گستردهتر را فراهم کند.
رئیس دانشکده مهندسی صنایع و سیستمهای مدیریت دانشگاه صنعتی امیرکبیر با اشاره به سابقه فعالیت این دانشکده در حوزه سلامت خاطرنشان کرد: حدود هشت سال است که در این حوزه فعالیت میکنیم و از دانشگاههای پیشرو در این زمینه هستیم. در این مدت تلاش کردهایم با بیمارستانها و مراکز درمانی ارتباط برقرار کنیم و پروژههای مشترکی را تعریف و اجرا کنیم، هرچند معتقدیم این تعاملات باید گستردهتر و اثربخشتر شود.
وی تأکید کرد: مهندسان قصد ورود مستقیم به حوزه درمان یا تصمیمگیری تخصصی پزشکی را ندارند، بلکه تلاش میکنند با استفاده از ابزارهای مهندسی، تحلیل داده، شبیهسازی و هوش مصنوعی، سرعت و دقت فرآیند تشخیص را افزایش داده و در بخش درمان هم سعی دارند تا سیستم های جدید تصمیم یار را گسترش دهند. البته در نهایت این پزشکان هستند که نظر نهایی را در خصوص تشخیص اعلام و درباره چگونگی درمان تصمیم خواهند گرفت.
دکتر ماهوتچی با اشاره به کاربردهای هوش مصنوعی در پزشکی گفت: امروز پزشکان با کمک فناوریهای نوین میتوانند در مدت زمان بسیار کوتاهتری محل تومورها یا سایر عارضهها را در تصاویر پزشکی شناسایی کنند. این فناوریها موجب افزایش سرعت تشخیص، ارتقای کیفیت خدمات و امکان رسیدگی به تعداد بیشتری از بیماران میشود.
وی افزود: مباحثی مانند تحلیل داده، مهندسی داده، شبیهسازی، بهینه سازی و لجستیک سلامت از موضوعاتی است که در آموزش پزشکی به آن پرداخته نشده و به همین دلیل امروزه نیاز به همکاری با متخصصان این حوزه بیش از گذشته احساس میشود.
رئیس دانشکده مهندسی صنایع و سیستمهای مدیریت دانشگاه صنعتی امیرکبیر با اشاره به ظرفیتهای گسترده مهندسی در حوزه اهدای عضو اظهار کرد: یکی از مهمترین موضوعاتی که امروز در دنیا روی آن کار میشود، استفاده از روشهای مهندسی و همچنین هوش مصنوعی برای بهینهسازی فرآیند اهدای عضو، بهویژه پیوند کلیه است. در کشورهای پیشرفته سازمانها و مراکز تخصصی متعددی برای بهبود فرآیند تطابق میان اهداکنندگان و دریافتکنندگان عضو شکل گرفته است، زیرا تعداد متقاضیان پیوند رو به افزایش بوده و این در حالی است که با محدودیت های بیشتری در تخصیص منابع روبرو هستیم.
وی ادامه داد: حجم بالای اطلاعات موجود در حوزه سلامت، فرصت مناسبی برای اجرای پروژههای مشترک پژوهشی فراهم کرده و میتوان با طراحی پروژههای نظاممند و استفاده از توان متخصصان دو حوزه، راهکارهای مؤثری برای حل مسائل ارائه کرد.
دکتر ماهوتچی با تأکید بر لزوم تداوم همکاریها تصریح کرد: مهمترین موضوع این است که این تفاهمنامه به یک ارتباط پایدار تبدیل شود و صرفاً به امضای یک سند محدود نماند. اگر هر دو مجموعه با جدیت این مسیر را دنبال کنند، میتوان همکاریهای ماندگار و ثمربخشی را شکل داد که آثار آن سالها باقی بماند.
وی در پایان با اشاره به پیشینه دانشکده مهندسی صنایع دانشگاه صنعتی امیرکبیر گفت: این دانشکده از دانشکدههای باسابقه دانشگاه است و اعضای هیئت علمی توانمند و متخصص و همچنین دانشجویان بسیار مستعدی در آن فعالیت میکنند. امیدواریم با بهرهگیری از این ظرفیت علمی، بتوانیم در کنار انجمن اهدای عضو ایرانیان، گامهای مؤثری در حل مسائل کشور، بهویژه در حوزه سلامت و اهدای عضو، برداریم.
همکاری با انجمن اهدای عضو به توسعه مهندسی سیستمهای سلامت کمک میکند
عضو هیأت علمی دانشکده مهندسی صنایع و سیستمهای مدیریت دانشگاه صنعتی امیرکبیر با تشریح ظرفیتهای این دانشکده در حوزه مهندسی سیستمهای سلامت، گفت: انعقاد تفاهمنامه همکاری با انجمن اهدای عضو ایرانیان زمینه توسعه آموزش، پژوهش، تعریف پروژههای کاربردی و ارتقای محتوای آموزشی گرایش سیستمهای سلامت را فراهم میکند.
به گزارش روابط عمومی دانشگاه صنعتی امیرکبیر، دکتر هادی مصدق، مدیر گروه مهندسی سیستمها در مراسم امضای تفاهمنامه همکاری میان دانشکده مهندسی صنایع و سیستمهای مدیریت این دانشگاه و انجمن اهدای عضو ایرانیان، ضمن خیرمقدم به حاضران، ابراز تاکید کرد: امیدوارم این تفاهمنامه سرآغاز همکاریهای گسترده آموزشی، پژوهشی و اجرایی میان دو مجموعه باشد.
وی با معرفی دانشکده مهندسی صنایع و سیستمهای مدیریت دانشگاه صنعتی امیرکبیر، اظهار کرد: این دانشکده یکی از واحدهای علمی فعال دانشگاه در حوزه طراحی، بهبود و مدیریت سیستمهای پیچیده تولیدی و خدماتی است و فعالیتهای آن در سه محور آموزش، پژوهش و ارتباط با صنعت متمرکز شده است.
تمرکز دانشکده بر تربیت نیروی متخصص و توسعه پژوهشهای کاربردی
عضو هیأت علمی دانشگاه صنعتی امیرکبیر با بیان اینکه تربیت نیروی انسانی متخصص، توسعه تحصیلات تکمیلی، گسترش پژوهشهای کاربردی، بازنگری برنامههای درسی و طراحی دورههای جدید از مهمترین اهداف دانشکده است، افزود: جذب اعضای هیأت علمی متخصص، ارتقای امکانات آموزشی و آزمایشگاهی و تقویت زیرساختهای پشتیبانی از جمله اقداماتی است که در سالهای اخیر در دانشکده دنبال شده است.
دکتر مصدق با اشاره به گرایشهای تحصیلات تکمیلی این دانشکده گفت: در مقطع کارشناسی ارشد گرایشهایی همچون لجستیک و زنجیره تأمین، بهینهسازی تولید و خدمات، سیستمهای سلامت، مدلسازی سیستمها و تحلیل داده، مدیریت پروژه و مهندسی مالی ارائه میشود و در مقطع دکتری نیز رشتههای مهندسی صنایع و سیستمها و مهندسی فناوری اطلاعات دایر است.
نقش مهندسی صنایع در ارتقای نظام سلامت
وی با تشریح ظرفیتهای گرایش سیستمهای سلامت اظهار کرد: ابزارهای اصلی مورد استفاده در این حوزه شامل مدلسازی ریاضی، شبیهسازی، تحلیل داده و روشهای تصمیمگیری است که میتواند در بهبود فرآیندهای درمانی، افزایش سرعت ارائه خدمات، کاهش زمان انتظار بیماران و مدیریت زنجیره تأمین نظام سلامت نقش مؤثری ایفا کند.
وی ادامه داد: دروس تخصصی این گرایش شامل آشنایی با سیستمهای سلامت، آمار زیستی، تحقیق در عملیات در سلامت، بهبود فرآیند و کیفیت در سلامت، دادهکاوی، شبیهسازی سیستمهای سلامت، استانداردها و شاخصهای ارزیابی، مدلسازی پویایی سیستمها، مدلهای احتمالی و سایر مباحث تخصصی است.
مدلسازی زنجیره اهدای عضو از مهمترین زمینههای همکاری
دکتر مصدق با اشاره به ظرفیتهای پژوهشی دانشکده در حوزه سلامت گفت: یکی از مهمترین زمینههای همکاری با انجمن اهدای عضو، مدلسازی زنجیره شناسایی تا پیوند عضو است؛ زنجیرهای که از شناسایی فرد اهداکننده آغاز شده و تا انجام عمل پیوند ادامه مییابد و میتوان با بهرهگیری از روشهای مهندسی صنایع، آن را بهینهسازی کرد.
وی افزود: تحلیل الگوهای رضایت یا عدم رضایت خانوادهها برای اهدای عضو، پیشبینی ظرفیت و تقاضای پیوند، پشتیبانی از تصمیمگیری در فرآیندهای تشخیص و طراحی مدلهای تصمیمیار از دیگر موضوعاتی است که میتواند در قالب پروژههای مشترک دنبال شود.
تفاهمنامه زمینهساز پروژههای مشترک آموزشی و پژوهشی
مدیر گروه مهندسی سیستمها دانشکده مهندسی صنایع و سیستمهای مدیریت دانشگاه صنعتی امیرکبیر با اشاره به اهداف این تفاهمنامه خاطرنشان کرد: ایجاد همکاریهای پایدار و بلندمدت، استفاده از ظرفیتهای تخصصی دو مجموعه، ارتقای گرایش سیستمهای سلامت، نزدیکتر کردن محتوای آموزشی به نیازهای بازار کار و تعریف پروژههای اجرایی از مهمترین اهداف این همکاری است.
وی ادامه داد: امیدواریم با مشارکت انجمن اهدای عضو بتوانیم محتوای آموزشی را بازنگری کنیم، مسائل واقعی نظام سلامت را وارد فضای دانشگاه کنیم و زمینه ارتباط مؤثر دانشجویان با محیطهای تخصصی و اجرایی را فراهم آوریم.
دکتر مصدق در پایان گفت: همکاری در تعریف پایاننامهها و رسالههای کارشناسی ارشد و دکتری، بهرهگیری از متخصصان انجمن در هدایت علمی دانشجویان، بازنگری در محتوای دروس، برگزاری نشستهای تخصصی، دورههای آموزشی مشترک و اجرای آزمایشی راهکارهای نوین در حوزه سلامت از مهمترین محورهای پیشبینیشده در این تفاهمنامه است.
بازطراحی ساختار اهدای عضو کشور با استفاده از مهندسی صنایع
مدیرعامل انجمن اهدای عضو ایرانیان با اشاره به تجربه سالهای گذشته گفت: مهندسی صنایع میتواند در کنار علوم پزشکی، نقش مهمی در طراحی فرآیندها، مدیریت پروژهها، توسعه سامانههای هوشمند و در نهایت ارتقای نظام اهدای عضو و پیوند کشور ایفا کند.
دکتر کتایون نجفیزاده در این مراسم، با مرور روند شکلگیری نظام اهدای عضو در کشور اظهار کرد: سال ۱۳۷۹ برنامه پیوند ریه را در ایران پایهگذاری کردیم. در آن زمان امکانات پزشکی و تخصصی وجود داشت، اما این امکانات پراکنده بود و هیچ ساختار منسجمی برای مدیریت فرآیند اهدای عضو و پیوند وجود نداشت.
وی با بیان اینکه در سالهای ابتدایی تعداد بیماران معرفیشده برای پیوند بسیار اندک بود، افزود: با دریافت مجوز از وزارت بهداشت و دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، نخستین واحد فعال اهدای عضو را در این دانشگاه راهاندازی کردیم و با تلاش شبانهروزی، فرآیند شناسایی موارد مرگ مغزی و فرهنگسازی در این حوزه دنبال شد.
دکتر نجفیزاده ادامه داد: نتیجه این اقدامات، افزایش چشمگیر آمار اهدای عضو بود؛ بهگونهای که تا سال ۱۳۹۲ ماهانه بین ۲۰ تا ۳۰ اهدای عضو انجام میشد. البته برای رسیدن به این تعداد، باید چندین برابر این موارد شناسایی میشد، زیرا بخشی از بیماران از نظر پزشکی شرایط لازم را نداشتند یا خانوادهها به اهدای عضو رضایت نمیدادند.
دکتر نجفیزاده با بیان اینکه بعدها سامانه رجیستری اهدای عضو با همکاری متخصصان کشور طراحی شد، اظهار کرد: این سامانه در قالب ۱۶ ماژول طراحی شد و قابلیت تخصیص خودکار عضو بر اساس اولویت بیماران را داشت، اما تاکنون تنها بخشی از آن اجرا شده است.
مدیرعامل انجمن اهدای عضو ایرانیان با اشاره به گسترش واحدهای اهدای عضو در کشور، گفت: زمانی که فعالیت خود را در وزارت بهداشت آغاز کردیم، تنها ۱۶ واحد اهدای عضو در کشور وجود داشت، اما امروز این تعداد به حدود ۶۸ واحد در دانشگاهها و دانشکدههای علوم پزشکی رسیده است.
دکتر نجفیزاده در ادامه با تأکید بر نقش مهندسی صنایع در بهبود فرآیندهای نظام سلامت، اظهار کرد: حجم بالای پروژهها، جلسات و مصوبات باعث شد از متخصصان مهندسی صنایع کمک بگیریم. امروز پیگیری پروژهها و مصوبات انجمن بر اساس اصول مدیریت پروژه انجام میشود و این موضوع موجب افزایش نظم، سرعت و اثربخشی اجرای برنامهها شده است.
وی افزود: با همکاری مهندسان صنایع، پروژههایی همچون طراحی نظام انتقال هوایی اعضای پیوندی، طراحی رجیستری ملی اهدای عضو و همچنین سامانههای هوشمند مدیریت بیماران اجرا شد. این سامانهها میتوانند فرآیند تخصیص عضو، انتقال و مدیریت بیماران را بهصورت یکپارچه و بر اساس اولویتهای علمی انجام دهند.
نجفیزاده همچنین به تجربه استفاده از مهندسی صنایع در مطب تخصصی خود اشاره کرد و گفت: با همکاری متخصصان این حوزه، سامانهای اختصاصی برای مدیریت بیماران طراحی شده که علاوه بر ثبت اطلاعات، گلوگاههای فرآیند را شناسایی و به بهبود مستمر خدمات کمک میکند.
وی تأکید کرد: تجربه سالهای گذشته نشان داده است که مهندسی صنایع میتواند در کنار علوم پزشکی، نقش مهمی در طراحی فرآیندها، مدیریت پروژهها، توسعه سامانههای هوشمند و در نهایت ارتقای نظام اهدای عضو و پیوند کشور ایفا کند.
سالانه حدود ۸ هزار عضو قابل پیوند دفن میشود؛ «زیرساخت» گلوگاه نجات جان بیماران
نایبرئیس هیئتمدیره انجمن اهدای عضو ایرانیان با اشاره به ضعف زیرساختها در زمینه اهدای عضو در کشور گفت: سالانه بین پنج تا هشت هزار مورد مرگ مغزی در کشور رخ میدهد که حدود سه هزار نفر از آنها قابلیت اهدای عضو دارند، اما در نهایت تنها حدود هزار مورد به اهدای عضو منجر میشود؛ در نتیجه حدود هشت هزار عضو قابل پیوند هر سال از دست میرود.
دکتر امید قبادی در مراسم «انعقاد تفاهمنامه همکاری میان دانشکده مهندسی صنایع و سیستمهای مدیریت دانشگاه صنعتی امیرکبیر و انجمن اهدای عضو ایرانیان با هدف پیادهسازی روشهای بهینهسازی و دادهمحور در فرآیندهای اهدای عضو کشور» گفت: مهندسی صنایع میتواند با بهینهسازی فرآیندها، نظام اهدای عضو و پیوند در نجات جان انسانها نقشآفرین باشد.
وی با اشاره به جایگاه بینالمللی ایران در حوزه پیوند اعضا، گفت: ایران به مدت ۱۵ سال رتبه نخست اهدای عضو در آسیا را در اختیار داشت، اما طی ماههای اخیر به دلیل برخی ضعفهای زیرساختی، این جایگاه را به امارات متحده عربی واگذار کرده است. البته این کشور از آموزشها و تجربیات متخصصان ایرانی بهره برده و پیشرفت آن مایه افتخار است، اما انتظار میرود با رفع مشکلات داخلی، ایران دوباره جایگاه پیشین خود را به دست آورد.
به گفته دکتر قبادی؛ ایران از معدود کشورهای منطقه است که توان انجام همه انواع پیوند اعضا را دارد و علاوه بر آن، آموزش این حوزه را نیز به بسیاری از کشورهای جهان ارائه میدهد. همچنین مرکز پیوند کبد شیراز با انجام حدود ۷۰۰ عمل پیوند کبد در سال، بزرگترین مرکز پیوند کبد جهان به شمار میرود و سیدعلی ملکحسینی بهعنوان یکی از چهرههای شاخص این حوزه در سطح بینالمللی شناخته میشود.
وی با اشاره به افتخارات متخصصان ایرانی اظهار کرد: دکتر کتایون نجفیزاده در سال ۲۰۲۴ از سوی بزرگترین انجمن بینالمللی پیوند اعضا به عنوان «تأثیرگذارترین بانوی جهان در حوزه اهدای عضو» معرفی شد. همچنین وی در هیئت سیاستگذاری یکی از مهمترین سازمانهای بینالمللی اهدای عضو نیز عضویت دارد که نشاندهنده جایگاه علمی ایران در این عرصه است.
دکتر قبادی با اشاره به همکاری انجمن اهدای عضو ایرانیان با دانشگاه صنعتی امیرکبیر، گفت: بررسیها نشان داد بسیاری از چالشهای اهدای عضو، پزشکی نیست و به مدیریت، طراحی فرآیندها و لجستیک مربوط میشود.
نایبرئیس هیئتمدیره انجمن اهدای عضو ایرانیان با تأکید بر لزوم اصلاح ساختارها، گفت: علاوه بر فرهنگسازی، ساختار اجرایی کشور نیز نیازمند اصلاح است. در بسیاری از کشورها، واحدهای تخصصی و مستقل اهدای عضو با استانداردهای مشخص فعالیت میکنند، اما در ایران این واحدها هنوز با محدودیتهای ساختاری، کمبود نیروی انسانی و پوشش ناکافی مواجهاند. هماکنون تنها حدود ۲۸ درصد ظرفیت کشور در شناسایی و استفاده از موارد مرگ مغزی پوشش داده میشود. اگر زیرساختها، مدیریت و فرآیندها اصلاح شود، ایران میتواند دوباره جایگاه برتر خود را در آسیا بازیابد.
نایبرئیس هیئتمدیره انجمن اهدای عضو ایرانیان اظهار کرد: تصور رایج این است که موفقیت در اهدای عضو تنها به تجهیزات پزشکی وابسته است، در حالی که بخش مهمی از موفقیت این نظام به طراحی صحیح فرآیندها، مدیریت، لجستیک و فرهنگسازی بستگی دارد.
وی با اشاره به نقش مهندسی صنایع در این میان گفت: اگر بتوانیم فرآیندها را بازطراحی کنیم، گلوگاههای اجرایی را برطرف سازیم و زیرساختهای لازم را توسعه دهیم، میتوانیم تعداد بیشتری از بیماران را نجات دهیم و از هدر رفتن اعضای قابل پیوند جلوگیری کنیم.