فیراکاپ ۲۰۲۶؛ میدان پرورش نسل آینده رباتیک ایران از مدرسه تا دانشگاه

سیزدهمین دوره مسابقات بین‌المللی رباتیک و هوش مصنوعی «فیراکاپ آزاد ایران ۲۰۲۶» در دانشگاه صنعتی امیرکبیر برگزار شد؛ رویدادی که فراتر از یک رقابت فناورانه، به محلی برای شناسایی استعدادهای نوجوان و جوان، نمایش توانمندی‌های علمی کشور و پیوند میان آموزش عمومی و آموزش عالی در مسیر فناوری‌های آینده تبدیل شده است.

به گزارش روابط عمومی دانشگاه صنعتی امیرکبیر، در سال‌هایی که فناوری‌های نوظهور همچون هوش مصنوعی و رباتیک با سرعتی بی‌سابقه در حال تغییر سبک زندگی، صنعت و نظام‌های آموزشی جهان هستند، تربیت نیروی انسانی توانمند به یکی از مهم‌ترین اولویت‌های کشورها تبدیل شده است. در همین مسیر، برگزاری رویدادهایی مانند مسابقات بین‌المللی رباتیک و هوش مصنوعی «فیراکاپ آزاد ایران» فرصتی فراهم می‌کند تا استعدادهای جوان از دوران دانش‌آموزی با فضای پژوهش، خلاقیت و حل مسئله آشنا شوند.

سیزدهمین دوره این مسابقات در دانشگاه صنعتی امیرکبیر برگزار شد؛ دانشگاهی که نزدیک به یک قرن سابقه فعالیت علمی دارد و طی دهه‌های گذشته نقش مهمی در تربیت مهندسان و متخصصان مورد نیاز کشور ایفا کرده است. این دوره از مسابقات با حضور تیم‌های دانش‌آموزی و دانشجویی از ۱۶ استان کشور برگزار شد و شرکت‌کنندگان در سه رده سنی در لیگ‌های مختلف رباتیک و هوش مصنوعی به رقابت پرداختند.

در این مراسم دکتر سیدابوالفضل میردهقان، معاون فرهنگی و دانشجویی دانشگاه صنعتی امیرکبیر، در مراسم اختتامیه این رویداد با تأکید بر اهمیت توجه به نسل نوجوان و جوان در حوزه فناوری‌های آینده، گفت: رباتیک و هوش مصنوعی از مهم‌ترین فناوری‌های پیش‌رو هستند و باید دانش‌آموزان علاقه‌مند و خلاق از سال‌های ابتدایی آموزش، مسیر حضور در این عرصه‌ها را پیدا کنند.

وی با اشاره به اینکه پیوستگی میان سیاست‌های آموزش عمومی و آموزش عالی نقش مهمی در آینده علمی کشور دارد، اظهار کرد: استعدادهایی که امروز در مدارس شناسایی و هدایت می‌شوند، در آینده می‌توانند در بخش‌های مختلف صنعت و فناوری کشور نقش‌آفرینی کنند.

معاون فرهنگی و دانشجویی دانشگاه صنعتی امیرکبیر همچنین نسبت به از دست رفتن بخشی از استعدادهای حوزه رباتیک به دلیل مشکلات اقتصادی خانواده‌ها هشدار داد و گفت: ورود دانش‌آموزان به این حوزه گاهی با هزینه‌های قابل توجهی همراه است و اگر برای حمایت از استعدادهای برتر چاره‌اندیشی نشود، ممکن است کشور در سال‌های آینده بخشی از سرمایه انسانی خود را تنها به دلیل محدودیت‌های مالی از دست بدهد.

دکتر میردهقان تأکید کرد: مشکلات اقتصادی نباید مانع حضور دانش‌آموزان مستعد در مسیر فناوری‌های نوین شود و لازم است دستگاه‌های متولی علم و فناوری با حمایت‌های مادی و معنوی، زمینه حضور برابر علاقه‌مندان در حوزه‌هایی مانند رباتیک و هوش مصنوعی را فراهم کنند.

فیراکاپ؛ مسیری برای شناسایی استعدادهای فناورانه

مسابقات بین‌المللی رباتیک و هوش مصنوعی «فیراکاپ آزاد ایران» طی سال‌های گذشته به یکی از رویدادهای شناخته‌شده در حوزه فناوری‌های نوین کشور تبدیل شده است؛ رویدادی که هدف آن تنها رقابت میان تیم‌ها نیست، بلکه بستری برای آموزش، تجربه‌اندوزی، تقویت کار گروهی و شناسایی استعدادهایی است که می‌توانند در آینده در مسیر توسعه فناوری کشور نقش‌آفرینی کنند.

همچنین دکتر سروش صادق‌نژاد، نایب‌رئیس فدراسیون جهانی رباتیک و هوش مصنوعی (FIRA) و رئیس کمیته فیرا ایران در مراسم اختتامیه این دوره از مسابقات با اشاره به جایگاه فیراکاپ آزاد ایران در زیست‌بوم رباتیک کشور اظهار کرد: این مسابقات یکی از رویدادهای مهم حوزه رباتیک ایران به شمار می‌رود که هر ساله با حضور تیم‌های دانش‌آموزی و دانشجویی برگزار می‌شود.

وی افزود: در سیزدهمین دوره این رقابت‌ها، تیم‌هایی از ۱۶ استان کشور حضور داشتند و شرکت‌کنندگان در سه رده سنی در لیگ‌های مختلف به رقابت پرداختند. همزمانی این دوره از مسابقات با مسابقات جهانی فیرا ۲۰۲۶ نیز فرصت مناسبی ایجاد کرد تا شرکت‌کنندگان ایرانی با فضای رقابت‌های بین‌المللی بیشتر آشنا شوند و تجربه‌های علمی و فنی خود را ارتقا دهند.

به گفته دکتر صادق‌نژاد، لیگ‌های متنوع این دوره، بخش‌های مختلفی از فناوری رباتیک و هوش مصنوعی را پوشش می‌داد؛ از خودروهای خودران و ربات‌های امدادی گرفته تا هوش مصنوعی مولد، نوآوری و کسب‌وکار. این تنوع نشان‌دهنده تغییر رویکرد مسابقات رباتیک از ساخت صرف یک ربات به سمت طراحی راهکارهای فناورانه برای حل مسائل واقعی جامعه است.

در این دوره، شرکت‌کنندگان در لیگ‌هایی همچون خدمات امدادی، خودروهای خودران حرفه‌ای و زیر ۱۹ سال، شبیه‌سازی خودروهای خودران، مأموریت غیرممکن، هوش مصنوعی مولد در کسب‌وکار و نوآوری و کسب‌وکار به رقابت پرداختند.
برگزاری این مسابقات در دانشگاه صنعتی امیرکبیر نیز

از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است؛ چراکه این دانشگاه به عنوان یکی از مراکز قدیمی و اثرگذار مهندسی کشور، علاوه بر فعالیت‌های آموزشی و پژوهشی، همواره نقش مهمی در حمایت از فعالیت‌های فناورانه و ایجاد ارتباط میان دانشگاه، صنعت و نسل جوان ایفا کرده است.

در واقع فیراکاپ ۲۰۲۶ را می‌توان نقطه اتصال سه حلقه مهم دانست؛ دانش‌آموزانی که در ابتدای مسیر یادگیری فناوری قرار دارند، دانشجویانی که در حال توسعه دانش تخصصی خود هستند و دانشگاهی که می‌تواند زمینه رشد و هدایت این استعدادها را فراهم کند.

از خودروهای خودران تا هوش مصنوعی

یکی از ویژگی‌های سیزدهمین دوره مسابقات بین‌المللی رباتیک و هوش مصنوعی «فیراکاپ آزاد ایران ۲۰۲۶»، تنوع موضوعات و نزدیک شدن رقابت‌ها به نیازهای واقعی جامعه بود.
شرکت‌کنندگان در این دوره تلاش کردند با استفاده از دانش برنامه‌نویسی، مهندسی رباتیک و هوش مصنوعی، راهکارهایی برای مسائل مختلف ارائه دهند؛ از حرکت هوشمند خودروها و مأموریت‌های امدادی گرفته تا کاربردهای تجاری فناوری‌های نوین.
در لیگ خدمات امدادی تیم‌ها به طراحی و توسعه ربات‌هایی پرداختند که بتوانند در شرایط دشوار و محیط‌های شبیه‌سازی‌شده، مأموریت‌های امدادی را انجام دهند. این بخش از مسابقات، اهمیت استفاده از ربات‌ها در حوزه‌هایی مانند مدیریت بحران، امدادرسانی و کاهش خطر برای نیروی انسانی را به نمایش گذاشت.

در لیگ مسابقه خودروهای خودران حرفه‌ای، تیم کانزاس موفق به کسب مقام نخست شد، تیم رتبه دوم را به دست آورد و در بخش خودروهای خودران زیر ۱۹ سال، تیم‌های اسکای نوا و روبوفست به ترتیب مقام‌های اول تا سوم را کسب کردند.

همچنین در لیگ خودروهای خودران زیر ۱۹ سال، تیم صدرا روبوت در جایگاه نخست ایستاد، تیم هادس جونیور دوم شد و خانه روبوتیک ایران ۱ و آکادمی آموزشی بین‌المللی فیرا به صورت مشترک مقام سوم را کسب کردند.

در بخش خودروهای خودران حرفه‌ای نیز تیم‌های ایس، الکترون و هادس توانستند رتبه‌های اول تا سوم را از آن خود کنند. این رقابت‌ها نشان داد که حرکت به سمت سامانه‌های هوشمند و حمل‌ونقل آینده، دیگر تنها یک موضوع پژوهشی در دانشگاه‌ها نیست و نسل جدید علاقه‌مند به فناوری نیز از دوران نوجوانی در حال تجربه و توسعه این حوزه است.

در بخش شبیه‌سازی خودروهای خودران، تیم AUTMAN در رده حرفه‌ای و تیم Besat Robotoos در رده زیر ۱۹ سال عنوان نخست را کسب کردند. همچنین تیم One Path جایزه بهترین تلاش را دریافت کرد.

یکی دیگر از بخش‌های مورد توجه این دوره، لیگ «مأموریت غیرممکن» (Mission Impossible) بود؛ رقابتی که در آن تیم‌ها باید با طراحی ربات‌های خلاقانه، مأموریت‌های تعریف‌شده را با دقت و سرعت انجام می‌دادند. در رده زیر ۱۴ سال این لیگ، تیم‌های ZanjanTeamA، Robo_pulse۹۰ و A.T.M Cup به ترتیب رتبه‌های اول تا سوم را کسب کردند.

در رده زیر ۱۹ سال همین لیگ نیز تیم‌های M.L.A - Robotika - Vesta، Winners - ZanjianTeamB - Binary و Raymand Robot در جایگاه‌های برتر قرار گرفتند.
در بخش هوش مصنوعی نیز رقابت‌ها وارد مرحله تازه‌ای شده بود. لیگ «هوش مصنوعی مولد در کسب‌وکار» (Generative AI in Business U۱۴) فرصتی برای ارائه ایده‌هایی بود که نشان می‌دهد هوش مصنوعی چگونه می‌تواند در آینده به ابزاری برای ایجاد کسب‌وکارهای جدید و حل چالش‌های اقتصادی تبدیل شود.

در این لیگ، تیم‌های IRRC Infinite، کازمو مایند و نانو مایند به ترتیب مقام‌های اول تا سوم را کسب کردند. همچنین در لیگ نوآوری و کسب‌وکار زیر ۱۴ سال، تیم‌های Pawpal Ferdowsi، اگو و Besat-RoboToos۳ به عنوان تیم‌های برتر معرفی شدند.

این دستاوردها نشان می‌دهد که مسابقات رباتیک دیگر صرفاً محلی برای نمایش توانایی فنی ساخت یک ماشین هوشمند نیست؛ بلکه بستری برای تقویت تفکر خلاق، کارآفرینی فناورانه و آموزش نسل جدید برای مواجهه با دنیایی است که هوش مصنوعی و ربات‌ها بخش مهمی از آن خواهند بود.

فیراکاپ؛ سرمایه‌گذاری برای آینده فناوری کشور

برگزاری سیزدهمین دوره مسابقات بین‌المللی رباتیک و هوش مصنوعی «فیراکاپ آزاد ایران ۲۰۲۶» در دانشگاه صنعتی امیرکبیر، بار دیگر نشان داد که مسیر توسعه فناوری‌های نوین، از شناسایی و پرورش استعدادها در سال‌های ابتدایی آموزش آغاز می‌شود. دانش‌آموزانی که امروز در قالب تیم‌های رباتیک با مفاهیمی مانند برنامه‌نویسی، هوش مصنوعی، طراحی مهندسی و حل مسئله آشنامی‌شوند، می‌توانند در آینده بخشی از بدنه علمی و فناورانه کشور را تشکیل دهند.

این رویداد علاوه بر ایجاد فضای رقابتی، محلی برای تعامل میان دانش‌آموزان، دانشجویان، استادان، مربیان و فعالان حوزه فناوری بود؛ تعاملی که می‌تواند زمینه انتقال تجربه، شکل‌گیری ایده‌های جدید و هدایت استعدادهای جوان به سمت فعالیت‌های پژوهشی و فناورانه را فراهم کند.

یکی از نکات مهم مطرح‌شده در این دوره، ضرورت

حمایت از استعدادهای نوجوان در حوزه رباتیک و هوش مصنوعی بود. مسئولان برگزاری مسابقات تأکید کردند که هزینه‌های آموزش و فعالیت در این حوزه نباید به مانعی برای حضور دانش‌آموزان مستعد تبدیل شود؛ چراکه از دست دادن یک استعداد فناورانه، تنها از دست دادن یک شرکت‌کننده در یک مسابقه نیست، بلکه به معنای از دست رفتن بخشی از سرمایه انسانی آینده کشور است.

از سوی دیگر، حضور تیم‌هایی از ۱۶ استان کشور در این رقابت‌ها نشان داد که علاقه‌مندی به فناوری‌های پیشرفته محدود به مراکز خاص نیست و در نقاط مختلف کشور، دانش‌آموزان و دانشجویان مستعدی وجود دارند که نیازمند فرصت، آموزش و حمایت هستند.

دانشگاه صنعتی امیرکبیر نیز با میزبانی این رویداد، نقش خود را در حمایت از جریان آموزش فناوری و ارتباط میان نسل جوان و محیط دانشگاهی ایفا کرد. این دانشگاه که طی دهه‌های گذشته شمار زیادی از متخصصان و مهندسان کشور را تربیت کرده، اکنون با همراهی رویدادهایی مانند فیراکاپ تلاش دارد مسیر ورود استعدادهای جوان به عرصه‌های نوین علمی را هموارتر کند.

فیراکاپ ۲۰۲۶ همچنین نشان داد که آینده رباتیک تنها در ساخت ماشین‌های پیچیده خلاصه نمی‌شود، بلکه این فناوری می‌تواند در حوزه‌هایی مانند سلامت، صنعت، حمل‌ونقل، مدیریت بحران، آموزش و کسب‌وکارهای نوآورانه نقش‌آفرینی کند. از همین رو، تربیت نیروی انسانی آشنا با این فناوری‌ها، یکی از الزامات حرکت کشور به سمت اقتصاد دانش‌بنیان به شمار می‌رود.

در پایان این دوره از مسابقات، ۳۴ تیم برگزیده در لیگ‌های مختلف مورد تقدیر قرار گرفتند؛ اما دستاورد اصلی این رویداد، فراتر از اهدای جوایز بود. فیراکاپ فرصتی ایجاد کرد تا نسل جدید فناوران ایرانی تجربه کند، بیاموزد، رقابت کند و برای حضور در میدان‌های بزرگ‌تر علمی آماده شود.

در شرایطی که رقابت جهانی در حوزه هوش مصنوعی و رباتیک هر روز جدی‌تر می‌شود، حمایت از چنین رویدادهایی می‌تواند نقش مهمی در حفظ و هدایت استعدادهای داخلی و تبدیل ایده‌های جوانان به فناوری‌های کاربردی آینده داشته باشد.
گفتنی است، در پایان این دوره از مسابقات، از ۳۴ تیم برگزیده (۳۹ تیم در بخش دانشجویی و ۲۱ تیم در بخش دانش‌آموزی مطابق آمارهای اولیه) در لیگ‌های مختلف تجلیل به عمل آمد. از جمله تیم‌های برتر می‌توان به تیم‌های «کانزاس» و «Encanto» در رده خودروهای خودران حرفه‌ای و تیم «صدرا روبوت» در رده زیر ۱۹ سال اشاره کرد.

سایر عکس‌ها را در ادامه ملاحظه نمائید: